Լեռնային գետի հոսքը կարգավորելու, հալոցքաջրերն ու անձրևաջրերը ոռոգման նպատակով կուտակելու, էներգետիկ կարիքները հոգալու և չորային միկրոկլիմայական պայմանները մեղմացնելու համար Հայաստանում կառուցվել է շուրջ 80 ջրամբար՝ 988 միլիոն մ³ ընդհանուր մակերեսով։ Հայաստանի տարածքում ամենամեծ ջրամբարը Ախուրյանի ջրամբարն է՝ 525 միլիոն մ³ մակերեսով։ Այս ջրամբարները օգտագործվում են ոռոգման, էներգետիկայի, ձկնաբուծական և բուժական նշանակություններով:

 Սևանա լիճը և Արփին մեծ նշանակություն ունեն չափերի և ազգային տնտեսական նշանակության տեսանկյունից: Մնացած լճերը ունեն միայն տեղական նշանակություն: Հայաստանի ամենախոշոր լիճը Սևանն է, որն ունի տեկտոնահրաբխային ծագում: Սևանը պատմական շրջանում տարբեր անուններ է կրել՝ Գեղարքունի, Գեղամա ծով և այլն: Լիճը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում,  ծովի մակարդակից  շուրջ 1900 մ բարձրության վրա:

Հայաստանի լճերը աչքի են ընկնում գենետիկական բազմազանությամբ, ինչը պայմանավորված է տարածքի երկրաբանական զարգացմամբ: Հայաստանի տարածքում կա մոտ 100 լիճ ու լճակ՝ բոլորը քաղցրահամ: Հայաստանի լճերը ունեն հրաբխային (Ակնա լիճ), սառցադաշտային (Քարի, Լեսինգի), սողանքափլվածքային (Պարզ լիճ), հնահունային (Մեծամոր) ծագում։ Հայկական լեռնաշխարհում կա լճերի մի տեսակ, որ Մերձավոր արևելքում ոչ մի տեղ այլևս չկա՝ խառնարանային տիպը։ Մեր լեռնաշխարհում կան հրաբխային գագաթներ, որոնց խառնարանը լցված է ջրով և շուրջ տարի այդ լճերը պահպանվում են։

Աշխարհագրության ընտրությամբ խմբի 9-րդ դասարանի սովորողների հետ իրականացրեցինք Ջրագրական ցանց նախագիծը:

Նախագծի շրջանակում ունեցանք տեսադաս Teams հարթակում:

Ներկայացրեցի ՀՀ ջրագրությունը, խոշոր գետերը, փորձեցի սովորողներին զուգահեռ ներկայացնել դրանք քարտեզի վրա:Սովորողները գտնում էին գետերը քարտեզի վրա, ակունքից մինչև գետաբերան հասնում, տեսնում ինչ գետի մեջ է թափվում տվյալ գետը, սնումը ինչպիսի է ու վերլուծելով հասկացան, որ ՀՀ-ում գետերը նավարկելի չեն կարող լինել լեռնային բնույթի, սակավաջրության և սնման ռեժիմներով պայմանավորված: Բացատրեցի նոր խնդիրներ գետի անկման, թեքության, ծախսի վերաբերյալ: Դասը շատ հագեցած էր, սովորողները ակտիվ մասնակցում էին, հարցադրումներ անում:

Ավարտեցինք հեռավար ուսուցման ևս մեկ շաբաթ: Նշեմ, որ սովորողների մի մասը պարտաճանաչ և սիրով շարունակում են կատարել իրենց աշխատանքները, և մշտական կապը նամակագրությամբ պահպանվում է:

Այս շաբաթ իրականացված ուսումնական նախագծերն էին՝

9-րդ դասարան՝ Ջրագրական ցանց

10-րդ դասարան՝ Հողային ռեսուրսներ

11-րդ դասարան՝ ՀՀ ջրային ռեսուրսներ, Օզոնային շերտի քայքայումը որպես գլոբալ հիմնախնդիր

Ամբողջ շաբաթվա համար նախատեսված նախագծային առաջադրանքներին ծանոթանալու համար սեղմեք այստեղ:

Պեստիցիդները քիմիական միացությունների խումբ են, որոնք կիրառվում են մարդու համար անցանկալի օրգանիզմները ոչնչացնելու կամ դրանց թվաքանակը կրճատելու նպատակով:Պեստիցիդներն անհրաժեշտ է կիրառել մեծ զգուշությամբ և պետք է կարողանալ կանխագուշակել կենդանի օրգանիզմների, էկոլոգիական համակարգերի և մարդու վրա դրանց ունեցած բացասական ազդեցության հնարավոր էկոլոգիական հետևանքները: Գրում է Վարդան Արամյանը:

Հողի քիմիական աղտոտումը  գյուղատնտեսական, արդյունաբերական, կոմունալ և այլ ազդեցության հետևանքով հողի քիմիական կազմի փոփոխություն է , որը հանգեցնում է հողի որակի վատթարացման և կարող է վտանգ սպառնալ մարդու առողջությանը, կենդանական ու բուսական աշխարհին: Գրում է Թամարա Դավթյանը:

Այսօր 9-րդ դասարանի սովորողների հետ ունեցանք տեսադաս Teams հարթակում:

Ժամանակակից գյուղատնտեսական ֆերմաներն այսօր օգտագործում են լայն
քանակությամբ ինդուստրիալ ծագման քիմիական արտադրանքներ՝ սնուցիչներ և
բուսասանիտարական արտադրանքներ: Եթե այս արտադրանքներն օգտագործվում են սխալ ճանապարհով և լայն քանակությամբ, նրանք կարող են հանգեցնել ջրի, օդի և հողի աղտոտմանը, ինչպես նաև լինել թունավոր՝ մարդկանց և կենդանիների համար: Գրում է Էլեն Պողոսյանը:

Էլեն Պողոսյանը պատրաստել է նաև տեսանյութ հողի մշակման վերաբերյալ: Ներկայացնում եմ ստորև.

11-րդ դասարանի սովորողները իրականացրել են Օզոնային շերտի քայքայումը որպես գլոբալ հիմնախնդիր նախագիծը: Այս օրվա ընթացքում ստացված աշխատանքները՝

1985-ին Երկրի հարավային բևեռում հայտնաբերվել է օզոնային խոռոչ, որտեղ օզոնի քանակը կտրուկ (մինչև 50%) նվազում է: Օզոնային խոռոչն առաջանում է մթնոլորտ արտանետված նյութերի (քլորֆտորածխածիններ, հիդրոքլորֆտորածխածիններ, մեթիլքլորոֆորմ, մեթիլբրոմիդ) և դրանց օգտագործմամբ արտադրված նյութերի քայքայող ազդեցությունից: Գրում է Մանե Բարսեղյանը:

10-րդ դասարանի սովորողների հետ շարունակում ենք Հողային ռեսուրսներ նախագիծը: Այս շաբաթ սովորողները պետք է անդրադառնան հողերի քիմիական աղտոտմանը: Քանի որ արդեն գյուղատնտեսական աշխատանքները սկսվել են, սովորողներին առաջարկել եմ պատրաստել փոքրիկ տեսանյութ թե ինչպես են մշակում հողը, ինչպես են հարստացնում այն, բարձրացնում հողի բերրիությունը, որը չի բերում հողի քիմիական աղտոտման:

Այս օրվա ընթացքում ստացել եմ հետևյալ բլոգները.

Հանքային պարարտանյութերով հողի պարարտացումը ինտենսիվ հողագործության անխուսափելի հետևանք է: Հանքային պարարտանյութերի օգտագործման կանոնների խախտման դեպքում մեծանում է հողի թթվայնությունը, փոխվում է հողային օրգանիզմների տեսակային կազմը, խախտվում է նյութերի շրջապտույտը, քայքայվում է հողի կառուցվածքը: Գրում է Համիկ Թադևոսյանը: