Մասնակիցներ՝ 10-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

Ուսումնասիրել գլոբալ կլիմայի փոփոխությունը, հետևանքները և վերլուծել նրանում մարդածին գործոնի դերը:

Ընթացքը (Ժամանակահատվածը 4 շաբաթ)

Բովանդակություն՝

Կլիմայագոյացման այս գործոններին պատկանում են հետևյալ երեք խմբերը` աստղագիտական, արտաքին երկրաֆիզիկական և ներքին երկրաֆիզիկական:

Աստղագիտական գործոններ: Այս խմբին են պատկանում.
• արեգակնային լուսատվությունն ու արեգակնային ակտիվության
փոփոխությունը;
• Երկրի ուղեծրի պարամետրերը;
• Արեգակի, Լուսնի և մոլորակների հետ Երկրի ձգողական դաշտի
փոխազդեցության հետևանքով Երկրի ուղեծրի պարամետրերի փոփոխությունները;
• միջաստղային միջավայրի խտության ազդեցությունը արեգակնային
ճառագայթման թափանցելիության վրա:

Կլիմայի գլոբալ փոփոխության միտումները Հայաստանի տարածքում
վեր հանելու նպատակաով օգտվել ենք Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության (ՀՕԿ) պարբերական հրապարակումներից և օգտագործել ՀՀ տարածքում երկար տարիներ գործած բնորոշ օդերևութաբանական կայանների օդի ջերմաստիճանի, մթնոլորտային տեղումների տվյալները, հաշվարկվել են մթնոլորտային խոնավացման գործակցի մեծությունները: Կլիմայի գլոբալ փոփոխության հարցերը բազմակողմանի քննարկման են ենթարկվել ՀՀ տարածքի մասշտաբով:

Հազարամյակների ընթացքում մարդու տնտեսական գործունեությունը հարմարվում էր շրջապատող կլիմայական պայմաններին, սակայն, հաշվի չառնելով այդ գործունեության դրական կամ բացասական ազդեցությունը կլիմայի վրա: Այն ժամանակ, երբ Երկրի բնակչությունը համեմատաբար փոքրաքանակ էր, և մարդու էներգետիկ զինվածությունը համեմատաբար
թույլ էր, թվում էր, թե բնության վրա մարդածին ազդեցությունը չի կարող ազդել կլիմայի կայունության վրա: Սակայն, XX դարի կեսերից, մարդու գործունեությունը գնալով ձեռք էր բերում այնպիսի մասշտաբներ, որ ծառացավ մարդու տնտեսական գործունեության կլիմայի վրա ունեցած ազդեցության խնդիրը:
Կլիմայի մարդածին գործոնների թվին են պատկանում.

Կլիմա — Եղանակի բազմամյա ռեժիմ, որը որոշվում է տեղանքի աշխարհագրական լայնությամբ, օվկիանոսից ունեցած հեռավորությամբ, ցամաքային ռելիեֆով, ծովի մակարդակից ունեցած բարձրությամբ և մի շարք այլ գործոններով: Կլիմայի աննշան փոփոխությունները երկար ժամանակահատվածում թույլ են տալիս համարել նրան տվյալ տեղանքի կայուն բնութագիր: Այդ պատճառով կլիման հանդիսանում է աշխարհագրական լանդշաֆտի բաղադրիչներից մեկը:
Կլիմա բառը ներմուծվել է Արիստոտելի կողմից և նշանակում է “թեքվածություն”, որի տակ հասկացվում է Երկրի մակերևույթի թեքվածությունը արեգակնային ճառագայթների նկատմամբ:

Ջերմոցային գազերի կոնցենտրացիայի աճը բերեց բնական ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացմանը և Երկրի մակերևույթի տաքացմանը: Եթե ձեռք չառնվեն ինչ- որ գործողություններ, ապա ընդամենը հաջորդ հարյուրամյակի ընթացքում միջին գլոբալ ջերմաստիճանը կաճի 0.3⁰C` յուրաքանչյուր տասնամյակի ընթացքում: Տաքացումը, իր հերթին, կբերի բևեռային սառույցների հալքի և Համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի բարձրացման. մինչև 2030 թվականը նրա միջին մակարդակը կարող է բարձրանալ 20 սմ- ով, իսկ XXI դարի վերջում` 65 սմ- ով:Կանխատեսումների համաձայն ողջ աշխարհում սպասվում է տեղումների մակարդակի բարձրացում, սակայն նմանատիպ գործընթացների ճշտությունը տեղային մակարդակում անհամեմատ փոքր է: