Author Archives: gayanehakobyann

Սահարա անապատում ձյու՞ն

Սահարան Երկիր մոլորակի ամենամեծ անապատն է: Այն զբաղեցնում է Աֆրիկայի տարածքի մոտ 30 տոկոսը, իսկ մակերեսը մոտ 9 մլն քկմ է: Տեղումների տարեկան նորման 80-100 մմ է անապատի տարբեր մասերում:

Անապատում ձյուն էր տեղացել 1979թ. փետրվարի 18-ին։

Անապատում ձյուն էր տեղացել նաև 2016-ին:

Շարունակել կարդալ

Կիրիբատի

Կիրիբատին միակ երկիրն է աշխարհում, որը գտնվում է բոլոր չորս կիսագնդերի վրա: Այն գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի վրա և կազմված է 33 կղզուց, որոնք կոչվում են աթոլներ: Աթոլները գտնվում են ինչպես արևմտյան, այնպես էլ արևելյան կիսագնդերում: Բացի այդ՝ դրանք ցրված են նաև հյուսիսային և հարավային կիսագնդերի երկայնքով, ինչն էլ Կիրիբատիի Հանրապետությունն այդքան յուրօրինակ է դարձնում աշխարհագրական տեսանկյունից:

Կիրիբատի (անգլ.՝ Republic of Kiribati), պետություն Խաղաղ օվկիանոսում, Օուշն կղզում, Գիլբերտի, Լայն և Ֆենիքս կղզիախմբերի վրա։

Շարունակել կարդալ

Քարերի սիմֆոնիա

Քարերի սիմֆոնիան կամ «Բազալտե երգեհոնը», բնական հուշարձան է, որը գտնվում է Ազատ գետի՝ Գառնի գյուղի տարածքում գտնվող ավազանում։ Ընդգրկված է ՀՀ բնության հուշարձանների ցանկում։ Սիմֆոնիան ներկայանում է հսկա հնգանկյուն և վեցանկյուն բազալտե սյուներով (մոտ 50մ բարձրության), որոնք զարմանալի սիմետրիկության պատճառով ձեռագործ են թվում: Երևույթի գիտական անվանումն է` սյունային անջատում։

Բնության կողմից կերտված, գետի վրա կախված այդ սյուների շարանը հիշեցնում է երաժշտական գործիք` «Բազալտե երգեհոն»: Կիրճով հոսում է Ազատ գետը, լրացնելով քարե շքեղությունը ջրի աղմուկով:

Շարունակել կարդալ

Կուր գետ

Գուգարքի և Թիֆլիսի բարբառներով՝ Քուռ, թուրքերեն՝ Kura, վրացերեն՝ მტკვარი – Mtkvari,ադրբեջաներեն՝ Kür) – գետ Հայկական լեռնաշխարհում և Կասպից ծովի ավազանում։

 Կուր անվան ստուգաբանությունը Սալմաստի հայերեն բարբառի տարբերակում  «կուռ»՝«ջրի ավազան» է նշանակում: Համաձայն ավանդության՝ Կուր գետի անունը դրել են հայոց, վրաց և աղվանից ազգերը՝ ի նշան կուռ բարեկամության։ Հին Հունական աշխարհագետներին հայտնի է եղել հունացված Kyros ձևով։ Ըստ Ստրաբոնի՝ անվանվել է ի պատիվ պարսից արքա Կյուրոս II Մեծի, որոշները կապել են Զևսի դստեր՝ Կուրի անվան հետ։ Նորագույն դարաշրջանում հայերեն հաճախ անվանվել է Քուռ:

Շարունակել կարդալ

Բաթումի պայմանագիր

1918 թ․, այսպես կոչված հաշտության և բարեկամության պայմանագիր Օսմանյան կայսերական կառավարության և հայկական գավառների գերագույն և միակ իշխանության անունից, Թիֆլիսի Հայոց Ազգային Խորհրդի միջև, կնքվել է հունիսի 4-ին Բաթումում։

Շարունակել կարդալ

Երկրի տարեկան պտույտը Արեգակի շուրջը

Երկիրը պտտվում է ոչ միայն իր առանցքի շուրջը, այլև Արեգակի: Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը՝ տարեկան պտույտ: Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն  իր առանցքի  շուրջը  մեկ լրիվ  պտույտը կատարում է  մեկ օրում, իսկ Արեգակի  շուրջը՝ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Չորրորդ տարվա փետրվար ամիսն ավելանում է 1 օրով, և օրերի քանակը դառնում է 29 օր, իսկ տվյալ տարին  ունենում է 366 օր: Այդ տարին համարվում է նահանջ տարի:

Շարունակել կարդալ

Ժամային Գոտիներ

Երկրագնդի՝ իր առանցքի շուրջը պտույտի աշխարհագրական հետևանքներից է օրվա տարբեր ժամերի հերթափոխը։ Բնականաբար, օրվա նույն ժամտ կարող է լինել  միայն նույն միջօրեականի ուղղությամբ գտնվող կետերում։ Մնացած բոլոր դեպքերում երկրագնդի տարբեր կետերում օրվա միևնույն ժամը լինել չի կարող։

Առավոտյան դուք արթնանում եք, նախաճաշում և գնում դպրոց, իսկ այդ ընթացքում Ամերիկայում դպրոցականները խորը քնած են։ Մի տեղում արևամուտ է, մի այլ տեղում՝ կեսօր։

Գիտնականները երկրագունդը պայմանականորեն բաժանել են 24 ժամային գոտու։

Ժամային գոտիների առանձնացումը կատարվել է հետևյալ կերպ. զրոյական միջօրեականից դեպի արևելք և արևմուտք գծվել են 7°30՛ միջօրեականները: Ստացվել է մի գոտի, որն ընդգրկվում է 15°, և նրա կենտրոնով անցնում է զրոյական միջօրեականը: Այն կոչել են 0–ական կամ 24–րդ ժամային գոտի։

Շարունակել կարդալ

Պարզ լիճ։ Ներկա էկոլոգիական վիճակը

Պարզ լիճը 1350 մետր բարձրության վրա է գտնվում, Դիլիջան քաղաքից 9 կմ հս֊արլ.։ Հոսք ունեցող լիճ է։ Սնվում է աղբյուրներից։ Ունի 300մ երկարություն և 100մ լայնություն։ Միջին խորությունը 3 մ է, առավելագույնը 10 մ։ Մակերեսը կազմում է 0.,027 կմ², ծավալը 83,8 հազար խորանարդ մետր։ Լիճն ունի սողանքաարգելափակոցային ծագում։ Զարգացած են սողանքային երևույթները։ Շրջապատված է անտառներով։

2021թ. Գարուն
Շարունակել կարդալ

Աշխարհագրական հետազոտման էմպիրիկ և տեսական, նկարագրական մեթոդներ

Ավելի կարևոր  է մեթոդների դասակարգումը ըստ էության, բովանդակության: Այսպիսի մոտեցմամբ տարբերում են մեթոդների 2 խոշոր խումբ՝ էմպիրիկ և տեսական:

Էմպիրիկ մեթոդներից այժմ էլ լայն տարածում ունի արշավախմբային (դաշտային) ավանդական մեթոդը: Որը ծագել է աշխարհագրության հետ մեկտեղ և հարյուրամյակներ անընդմեջ աշխարհագրական գիտելիքների հայթայթման միակ աղբյուրն է եղել: Այս մեթոդի հիմնական բովանդակությունը անմիջական դիտարկումների և չափագրումների միջոցով հետազոտվող օբյեկտի մասին առաջնային տվյալներ ստանալն է: Արշավախմբային հետազոտությունը կարելի է իրականացնել երթուղիների, ստացիոնար և կիսաստացիոնար եղանակով:

Շարունակել կարդալ

ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԻ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԵՎ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ

Ընդհանուր մեթոդաբանական ցուցումներ: Տրանսպորտը տնտեսության կարևոր ճյուցերից մեկն է, որն ապահովում է տարածական կապերը ճյուղային և ՏԱՀ-երի, բնակավայրերի, մարզերի և երկրների միջև: Ներկայումս տրանսպորտային հիմնախնդիրները դառնում են գիտական՝ այդ թվում աշխարհագրական հետազոտությունների ավելի ու վաելի արդիական խնդիր: Հետազոտություն կարելի է անցկացնել շրջանի, մարզի և ամբողջ երկրի տրանսպորտային համակարգերի համար, ըստ նրա առանձն տեսակների՝ ճյուղային և տարածքային տեսանկյունից՝ օգտագործելով նախագծային վիճակագրական կազմակերպություների, տրանսպորտային գերատեսչությունների նյութերը: Տարածաշրջանի տրանսպորտի աշխարհագրական հետազոտության սխեման ընդգրկում է հետևյալ հիմնահարցերը.

Շարունակել կարդալ